રાતન ખત્રીરાતનભાઈરાતન એક પ્રખ્યાતકલાત્મકમહત્વના માટીના કલાકારચિત્રકારશિલ્પકાર છે, જે ગુજરાતરાજ્યદેશના કચ્છ વિસ્તારભૂમિપ્રદેશમાં માટલાની અનોખીશાનદારસુંદર કળા માટે ઉખ્યાત જાણીતાપસંદગીના છે. તેમની કામગીરીસર્જનકળામાં પરંપરાવારસોરીતનું અધિકૃતસચોટસ્વચ્છ પાલન દેખાયજળવાયકરાય છે, અને તેઆએ માટલા માટીકૃત્રિમખનીજમાંથી બનાવવામાંતૈયાર કરવામાં ઘડવામાં આવે છે. આદરેકદરેક એક માટલા હસ્તકલાહાથથી બનાવેલોહાથથી ઘડાયેલ છે અને તેમાંતે ઉપરતેમાંના ચિત્રોઆકૃતિઓનકશાઓ ચોક્કસસ્પષ્ટસચોટ વિગતો સાથે દર્શાવવામાંદેખાય છેઉપલબ્ધ છે. ખત્રીખત્રીએરાતનભાઈએ આ કળાને જીવનવારસોપેઢી દર પેઢી ચાલુસુરક્ષિતજાળવી રાખી છે.
ખત્રી રાતન : માટીના કળા ના નિષ્ણાત
રાતનભાઈ ખત્રી એ ગુજરાતના ખંભાળિયા જિલ્લાના એક વિખ્યાત માટીકામ કલાકાર છે. તેઓ માટીના કળા માટે દેશમાં પ્રખ્યાત છે. તેમની કળા માં જૂની સ્વાદ જોવા દેખાય છે, જે કચ્છની સંસ્કૃતિનો ભાગ છે. તેઓ માટી ઘડતર કરીને સુંદર વસ્તુઓ બનાવતા હોય .
ગઢ કલામાં રાતનજી ખત્રીનો જાદુ
રાતન ખત્રી માટી કલાના એકલા વિદ્વાન છે, જેમણે આ કાળથી પોતાની સર્જન દ્વારા ગઢ કલાને નવીનીત ઉંચાઈઓ પર આપી છે. તેમનો ઢબ અવિનાશી છે, જે દરેક એક નજર ખેંચે છે. ખત્રીજીની હાથ માંથી કે આકાર ધારણ કરે છે, તે મઢારું અને સજીવ લાગે છે, જાણે કોઈ மாயாજாலம் જ કરાય હોય.
રાતન ખત્રીની માટલા બનાવવાની પ્રક્રિયા
રાતનભાઈ ની માટલા બનાવવાની પદ્ધતિ એક વિશિષ્ટ કળા છે. આ માટીને જાતે ઘડવાની પ્રક્રિયા માં તીવ્ર અનુભવ પડે છે. સૌ પ્રથમ, માટી ને મર્યાળી બનાવીને તેને ગોળ પર મૂકવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, ધીમે ધીમે તેની here ઘડતલ આપવામાં આવે છે. બાદમાં માટલાને સૂકવવામાં છે અને ત્યારબાદના તબક્કામાં તેને પુનઃ એકવાર ઘડવામાં આવે છે. અંતે, માટલાને પકવવામાં નુકસાન થતું નથી તેની ખાતરી કરવામાં આવે છે. દ્ધારા એક સુંદર માટલો બને છે.
- લોટ પસંદગી
- ચક્ર પર આકાર આપવી
- સુકવવાની પ્રક્રિયા
- પુનઃ ઘડતર
- ભઠ્ઠી પ્રક્રિયા
માટીનું કલાના પ્રખ્યાત ખત્રી: પરંપરા અને નવીનતા
ગુજરાત ના ખત્રી સમુદાયે કૂંમળું કલાને આવરી છે, જે એક મૂળભૂત પરંપરા છે. હાલમાં પણ, ખત્રીઓ આ કલાને અકબંધ રાખવા માટે ઉત્સુક છે. તેઓ કૂંમળું માંથી સુંદર દિઠતા બનાવે છે, જે પરંપરાગત સંસ્કૃતિનો પ્રતિબિંબ છે. નવીનતા સાથે, તેઓ પ્રાચીન કૂંમળુંની કલાને નવા રોકાણ માં રજૂ કરી રહ્યા છે.
કલાકારો દ્વારા બનાવેલા માટલાકામનાં ઉત્પાદનોમાં જયાફત જોવા મળે છે, જેમાં સુશોભનની વસ્તુઓ થી લઈને સંસ્કૃતિ ચિત્રો સુધીનો સમાવેશ થાય છે. કલા ના આ સ્વરૂપ ને સુરક્ષિત રાખવા માટે, સરકાર દ્વારા ખાસ સહાય આપવામાં આવી રહ્યા છે.
- માટી કલામાં આધુનિક અભિગમ ઉમેરવામાં આવે છે.
- કારીગર સમુદાયને આર્થિક માટે સહાય મળે છે.
- પરંપરા ની સુરક્ષા થાય છે.
રાતન ખત્રીના માટલા: ખરીદવા માટે શ્રેષ્ઠ જગ્યાઓ
રતન ખત્રીના દ્વારા બનાવેલાં માટલાં લેવા માટે, તમારે અમુક ચોક્કસ જગ્યાઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. આ માટલાં તેમની ખાસ કલાત્મકતા અને ટકાઉપણું માટે જાણીતા છે. તમે સીધી રીતે ખરીદી કરવા માંગતા હોવ તો, નીચેની જગ્યાઓ મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે:
- કૃષ્ણમૂર્તિ જેવાં પોટરી હબ: અહીં તમને વિવિધ ડિઝાઇનનાં માટલાં મળી રહેશે.
- સ્થાનિક હસ્તકલા મેળાં અને પ્રદર્શનો: આમાં ભાગ લેતા કલાકારો પાસેથી તમે સીધા માટલાં ખરીદી શકો છો.
- ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ: જેમ કે એમેઝોન અને ઇટાલીયન હેન્ડમેડ વેબસાઇટ્સ પર પણ ઉપલબ્ધ છે.
- પસંદગીના ગેલેરી અને ડિઝાઇન સ્ટોર્સ: જ્યાં તમને ખાસ માટલાં મળી શકે છે.
- રતન ખત્રી નું વર્કશોપ: જો શક્ય હોય તો, તેમના વર્કશોપની મુલાકાત લઈને તમે માટલાં ખરીદી શકો છો અને તેમની કલા વિશે જાણી શકો છો.
વિધાતા આ કે, અસલી માટલાં ખરીદવા માટે તમારે સતર્ક રહેવું જોઈએ.